INTERVIEW

Ondernemend architect

Prachtige projecten, prestigieuze prijzen en een documentaireserie over haar werk, architect Francine Houben (63) is nationaal en internationaal bekend. Goed design is per definitie duurzaam, vindt ze: ‘De gebouwen die we ontwerpen, moeten veranderingen in de tijd kunnen doorstaan.’

Naar eigen zeggen is Francine Houben op de top van haar kunnen – dankzij ruim vier decennia aan ervaring. Ze werkt nog minstens zo hard als aan het begin van haar carrière, vooral omdat ze ‘zo’n ontzettend mooi vak’ heeft. Ze heeft prestigieuze projecten op haar naam staan, zoals het ontwerp van de Birmingham Library, woontoren Montevideo in Rotterdam en nu de renovatie van de iconische New York Public Library. In 2015 ontving ze de Prins Bernard Cultuurfonds Prijs voor haar hele oeuvre, en vorig jaar deelde het NRC haar een vierde plek toe in de top 100 van meest prominente en invloedrijke Nederlandse cultuurmakers. Het zorgde allemaal voor een flinke toename van haar naamsbekendheid. Dat heeft overigens niet enkel voordelen, heeft ze moeten constateren. ‘Ik heb gemerkt dat naamsbekendheid ook tegen je kan werken. Mensen denken nog weleens dat ik alleen te benaderen ben voor grote prestigeprojecten in het buitenland. Dat is een hardnekkig misverstand, ik werk juist heel graag in Nederland! We wonen in een prachtig land, met een mooi landschap en een samenleving waarin iedereen gewaardeerd en gerespecteerd wordt, ondanks de tegenstellingen en meningsverschillen. Nederlanders kunnen flink mopperen op hun land, op het openbaar vervoer bijvoorbeeld, maar dat is in mijn optiek volledig onterecht. Ik heb in mijn leven veel gereisd, en we doen het in veel opzichten een stuk beter dan andere landen.’

Francine Houben, architect
Veertig jaar ervaring als architect en stedenbouwkundige. Overladen met prijzen, zoals de BNA Kubus en de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs, allebei voor haar gehele oeuvre. Doctor honoris causa aan de Utrecht University/Université de Mons.

Documentaire: Een Hollandse architect met wereldsucces, vier afleveringen, terug te kijken op NPO Plus.

Zakenvrouw

Francine Houben richtte in 1984 met twee collega’s een eigen bureau op, Mecanoo. Nu, 34 jaar later, werken er zo’n honderd medewerkers aan de Oude Delft in het centrum van die stad. ‘Toen ik in 2008 werd verkozen tot Zakenvrouw van het Jaar was ik vooral verbaasd. Ik was architect, toch zeker geen zakenvrouw. Toch heb ik dat ondernemende wel degelijk in me, anders kun je niet zo’n bureau opbouwen.’ Haar ambitie: een bijdrage leveren aan de samenleving, mooie dingen maken – ze hoeft niet zo nodig de grootste of best verdienende te zijn. ‘De maatschappij is behoorlijk gedreven door geld, zeker in het buitenland. Dat is een cultuur waar ik weinig mee heb. Hoewel ik natuurlijk wel voldoende winst wil maken om te kunnen investeren in de toekomst en innovatief te kunnen zijn.’

Duurzaamheid is meer dan zonnepanelen of windmolens

Visionair

Dankzij de aanstelling van een zakelijk en technisch directeur kan ze zich nog evenveel als vroeger richten op haar vak. ‘Ik ben nog altijd het creatieve brein binnen het bureau. Ik ben vooral een visionair.’ Op het gebied van duurzaamheid bijvoorbeeld heeft ze altijd voorop willen lopen. ‘Mensen denken dan al snel aan zonnepanelen of windmolens, maar duurzaamheid is veel meer dan dat. Het gaat ook over tijd: dat je goed gemaakte, duurzame materialen gebruikt, en iets neerzet dat na vijftig jaar nog steeds mooi wordt gevonden.’

Gebouwen moeten passen in het landschap, in hun context

Circulair bouwen kan in Nederland heel goed, volgens Houben. De bouwregelgeving leent zich hier uitstekend voor. ‘Bij mij is het uitgangspunt dat het gebruiksdoel van een gebouw verandert in de tijd. Je moet dus niet alleen nadenken over het hergebruiken van materialen, maar ook over zaken als programmering en veranderend menselijk gedrag.’ Bouwen op zo’n manier dat kantoorgebouwen kunnen veranderen in woonhuizen. Of een oud gebouw zo mooi renoveren, dat het weer een nieuw leven krijgt. Zoals Mecanoo deed met het gemeenlandshuis, een gebouw uit de vijftiende eeuw aan de Oude Delft, dat de nieuwe huisvesting werd van het Hoogheemraadschap van Delfland. Achter de historische gevel komen oud en nieuw samen, waardoor de gebouwen een nieuwe functie kregen – en nog generaties mee kunnen.

Passend in het landschap

Esthetiek verbindt duurzaamheid, gebouw en gebruikers. ‘Ik houd van goed gedetailleerde, onvergetelijke ruimten en interieurs, met veel gebruik van natuurlijke én innovatieve materialen. En, heel belangrijk: gebouwen moeten passen in het landschap, in hun context. Het Hilton-hotel dat ik ontwierp hoort bijvoorbeeld in al zijn stedelijkheid bij Schiphol, het St. Gerlach Paviljoen is geïnspireerd op het omliggende Limburgse land.’

Foto portret: Mecanoo Architecten. Op de cover van deze Cornelis staat Francine Houben in het onlangs geopende Taiwanese culturele complex Wei Wu Ying. Foto: Roger Neve
AANMELDEN MAGAZINE LIKE | 19
Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Share

E-mail

Facebook

Twitter

LinkedIn

Contact

Naam

E-mail

Bericht

Verstuur

Aanmelden

Ontvang vijf maal per jaar het online magazine Cornelis. Het magazine staat boordevol interviews, video’s en interessante artikelen.

Aanhef *

Voornaam *

Tussenvoegsel(s)

Achternaam *

E-mailadres *

Meld aan